کتاب و کتابخوانی از منظر امام خامنه ای

کتاب و کتابخواني از منظر امام خامنه اي
پس از پیروزی انقلاب آمار تولید و نشر و ضبط و خواندن کتاب در کشور ما به‌طور چشمگیر بالا رفته است ولی آنچه اکنون داریم در برابر آنچه شایسته‌ی ملت بزرگ و پرتوان و هوشمند ما است، بسی کم و ناچیز است.

قرآن، برترین کتاب مرجع

در قدیم، عادت خواندن قرآن وجود داشت، که این را هم زمان پهلوی ها از بین بردند! همان طور که می دانید، پیرمردان و پیرزنان ما سواد فارسی خواندن نداشتند؛ اما قرآن را همه یادمی گرفتند؛ این چیز خیلی خوب و مغتنمی بود. خود قرآن کتاب خیلی مهمی است؛ به خصوص اگر با ترجمه همراه می شد؛ منتها آن هم ازبین ماها برداشته شد؛ بعد هم آن کاری که باید بکنند؛ نکردند؛یعنی مردم را به کتاب عادت ندادند.

اسلام پرچمدار کتابخوانی

من هر زمانی که به یاد کتاب و وضع کتاب در جامعه خودمان می افتم، قلبا غمگین و متاسف می شوم. این به خاطر آن است که درکشور ما به هر دلیلی که شما نگاه کنید، باید کتاب اقلا ده برابراین میزان، رواج و توسعه و حضور داشته باشد. اگر به دلیل پرچمداری تفکر اسلامی و حاکمیت اسلام به حساب بیاورید، این معناصدق می کند؛ چون اسلام به کتاب خواندن و نوشتن، خیلی اهمیت می دهد. اگر هر منصفی به بیانات نبی مکرم اسلام و ائمه (علیهم السلام) و پیشوایان اسلام نگاه کند و ببیند که اینها در چه زمانی به کتاب و کتابخوانی دعوت می کردند و فرا می خواندند، همه افسانه ها از ذهنش شسته خواهد شد و خواهد فهمید که دشمنان اسلام جز این نداشتند که افسانه های کتاب سوزی و کتاب ستیزی را برسر زبانها بیندازند، چون اسلام پرچمدار کتابخوانی است.

کتاب ابزار کمال بش��ی

کتاب، دروازه‌ای به سوی گستره‌ی دانش و معرفت است و کتاب خوب، یکی از بهترین ابزارهای کمال بشری است…. با این دیدگاه، به روشنی می‌توان ارزش و مفهوم رمزی عمیق این حقیقت تاریخی را دریافت که اولین خطاب خداوند متعال به پیامبر گرامی اسلام(ص) این است که: “بخوان!” و در اولین سوره‌ای که بر آن فرستاده‌ی عظیم‌الشأن خداوند فرود آمده، نام قلم به تجلیل یاد شده است: “اقرأ و ربّک‌الأکرم، الذی علّم بالقلم”.۲۱/۰۲/۱۳۷۲»

 جهالت نتیجه حاکمیت رژیم های فاسد و وابسته

«بی‌تردید باید گفت که کم‌رغبتی نسبی به مطالعه‌ی کتاب در کشور ما نتیجه‌ی کوتاهی‌هایی است که در دوران حاکمیت رژیم‌های فاسد و وابسته، در این مورد شده است. پس از پیروزی انقلاب آمار تولید و نشر و ضبط و خواندن کتاب در کشور ما به‌طور چشمگیر بالا رفته است ولی آنچه اکنون داریم در برابر آنچه شایسته‌ی ملت بزرگ و پرتوان و هوشمند ما است، بسی کم و ناچیز است. ۲۱/۰۶/۱۳۷۴»

تنبلی در کتابخوانی پرخسارترین تنبلی ها

ما ملت ایران به عنوان یک ملت مسلمان، ارتباطمان با کتاب، ارتباط بنیانی و عمیق و کهن است … در کشور ما به خصوص پس از انتشار اسلام، کتابخانه های عظیم، مجموعه های علمی، مکتوبات باارزش، یک سابقه کهن تاریخی دارد. …..به گمان من یکی از بدترین و پرخسارت ترین تنبلی ها، تنبلی در خواندن کتاب است. هر چه هم انسان به این تنبلی میدان بدهد ، ‌بیشتر می شود.» (در جمع تعدادی از مسئولان کتابخانه ها و کتابداران کشور ۱۳۹۰)

فرهنگ کتابخوانی بهترین راه مقابله با تهاجم فرهنگی

نبرد فرهنگی را با مقابله به مثل می‌شود پاسخ داد. کار فرهنگی و هجوم فرهنگی را با تفنگ نمی شود جواب داد. تفنگ او، قلم است. این را می‌گوییم تا مسئولان فرهنگی کشور و کارگزاران امور فرهنگی در هر سطحی و شما فرهنگیان عزیز، اعم از معلم و دانشجو و روحانی و طلبه و مدرسان تا دانش‌آموزان و تا کسانی که در بیرون این نظام آموزشی کشور مشغول کارند، احساس کنید که امروز سرباز این قضیه شمایید و بدانید که چگونه دفاع خواهید کرد و چه کاری انجام خواهید داد».( بیانات در دیدار معلمان و اساتید استان خراسان شمالی‌ ۱۳۹۱/۰۷/۲۰)

کتاب راهی برای نظم دهی به ذهن

بعضی از ذهنها اهل کتابند؛ منتها کتاب آسان، کتابی که احتیاج به فکر کردن نداشته باشد. عیبی ندارد، این هم کتاب خواندن است، نفی نمی کنیم؛ اما بهتر از این شیوه‌ی کتابخوانی، این است که انسان در مجموعه‌ی کتابخوانی خود ، بتواند…کتاب آسان را ، فرض کنید رمان را، خاطره را، کتابهای تاریخی آسان را با کتابهائی که احتیاج به فکر کردن و مطالعه کردن دارد ، بیامیزد. اینها ( کتابهای فکری ) را باید وارد مقوله‌ی کتابخوانی کرد. »(در جمع تعدادی از مسئولان کتابخانه ها و کتابداران کشور ۱۳۹۰ )

فقر تیراژ کتاب

تیراژهای هزار و دو هزار و سه هزار و این‌ها شایسته‌ کشورِ هفتاد و پنج میلیونی ما با این همه جوان، با این همه انگیزه نیست؛ باید تیراژها خیلی بالاتر باشد. حالا در بعضی از موارد خوشبختانه انسان می‌بیند دفعات چاپ کتاب‌ها خیلی بالاست؛ لیکن در عین حال در مجموع که نگاه می‌کنیم، نه، راضی کننده نیست، قانع کننده نیست؛ باید یک حرکتی آغاز شود.(بیانات در دیدار مسئولان کتابخانه‌ها و کتابداران  ۱۳۹۰٫۰۴٫۲)

آسیب حوزه کتابخوانی؛ نداشتن سیر مطالعاتی

یکی از آسیب‌های حوزه کتاب‌خوانی، فقدان سیر مطالعاتی استیکی از دلایل کتاب‌خوان بودن مردم در ایام پیروزی انقلاب و سال‌های پیش‌تر از آن این بود که افراد در جریان‌های مختلف سیاسی سیر مطالعاتی داشتند و در یک سیر مطالعاتی بیش از چندده عنوان کتاب را مطالعه می‌کردند؛ از جمله خاطرم می‌آید کتاب‌های استاد مطهری از جمله آثاری بود که علاقه‌مندان به آثار ایشان در سیر مطالعاتی دنبال می‌کردند؛ اما اکنون در فضای فرهنگی و علمی ما این سیر مطالعاتی وجود ندارد که به کاهش سرانه مطالعه دامن می‌زند.

ضعف نظام آموزشی در کتابخوانی

معلمین و دانش‌آموزان ساعاتی را به کتابخوانی اختصاص دهند. این را حتماً وزارت آموزش و پرورش بررسی کند. ۴٫۰۲٫۱۴»

سهم کتاب در سبد خرید کالای خانواده

خرید کتاب، یکی از مخارج اصلی خانواده محسوب شود. مردم باید بیش از خریدن بعضی از وسایل تزییناتی و تجملاتی- مثل لوستر‌ها، میز‌های گوناگون، مبل‌های مختلف و پرده و…- به کتاب اهمیت بدهند.(مصاحبه‌ در جریان بازدید از نمایشگاه کتاب۱۳۷۴٫۰۲٫۲۶)

«باید جوری بشود که در سبد کالای مصرفی خانواده‌ها، کتاب یک سهم قابل قبولی پیدا کند و کتاب را بخرند برای خواندن، نه برای تزئین اتاق کتابخانه و نشان دادن به این و آن. این هم یک نکته است، که مسئله‌ کتابخوانی در جامعه است.(بیانات در دیدار مسئولان کتابخانه‌ها و کتابداران۱۳۹۰٫۰۴٫۲۹)

نقش خانواده در کتابخوانی

توقع من، این است. باید پدر‌ها و مادر‌ها، بچه‌‌ها را از اول با کتاب، محشور و مأنوس کنند. حتی بچه‌‌های کوچک باید با کتاب انس پیدا کنند.(مصاحبه در جریان بازدید از نمایشگاه کتاب ۱۳۷۴٫۰۲٫۲۶»)

«کتابخوانی را باید جزو عادات خودمان قرار دهیم. به فرزندانمان هم از کودکی عادت بدهیم کتاب بخوانند؛ مثلاً وقتی می‌خواهند بخوابند، کتاب بخوانند.(مصاحبه پس از بازدید از سومین نمایشگاه بین‌المللی کتاب  »۱۳۶۹٫۲٫۱۹)

باید های حوزه کتاب

۱-             باید به‌گونه‌ای برنامه‌ریزی شود که فضای کتابخوانی در کشور توسعه و تعمیق پیدا کند.

۲-             باید با یک برنامه‌ریزی دقیق و تعیین اهداف مرحله‌ای در هر سال، همگام با برگزاری نمایشگاه کتاب و افزایش جمعیت بازدیدکننده، در فضای کتابخوانی کشور نیز پیشرفت چشمگیری به وجود آید. این ارزیابی نشان خواهد داد که آیا هر دوره نمایشگاه کتاب از نظر محتوا، نسبت به دوره‌ی قبل، تغییر و رشد داشته است یا خیر.

۳-             وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی باید با کمک دولت، این موانع، به‌ویژه موضوع گرانی کاغذ را برطرف کند. مهم‌ترین تولید ملی، تولید امتداددار است و با برطرف شدن مشکلات کارخانه‌های کاغذ، قطعاً راه برای کتابخوانی بیشتر و ارزان شدن قیمت کتاب باز می‌شود.

۴-             دولت باید زمینه‌ای فراهم کند تا تولیدات خوب کتاب در کشور از جمله در بخش‌های مذهبی، تاریخی، ادبیات و علوم، به زبان‌های مختلف ترجمه و در معرض دید جهانیان قرار گیرند.

۵-             یکی از کارهای ضروری در چرخه‌ی تولید و عرضه‌ی کتاب، ساماندهی توزیع و ایجاد فروشگاه‌های زنجیره‌ای کتاب است

(منبع: سایت بصیرت)

درباره نویسنده

243مطلب نوشته است .

نوشتن دیدگاه

تمام حقوق این سایت برای © 2019 شهید مهرداد عزیزاللهی. محفوظ است.
قدرت گرفته از Site Saz